Η φλεγμονή των εγκεφαλικών κυττάρων
Φαίνεται πως η κυτταρική φλεγμονή βρίσκεται στη ρίζα των λεγόμενων ψυχικών ασθενειών και παθήσεων. Ένας τρόπος για να ορίσουμε τη φλεγμονή είναι να την δούμε ως τον τρόπο που το σώμα μας αντιδρά σε τραύμα ή απειλή. Εάν ένα κύτταρο έχει υποστεί ζημιά ή λειτουργεί πάρα πολύ σκληρά ή αν έχουμε μολυνθεί από κάποια ουσία που δεν προβλέπεται να βρίσκεται μέσα μας, τότε πρωτεΐνες και αμινοξέα εκκρίνονται για να σημάνουν συναγερμό για το πρόβλημα σε άλλα κύτταρα. Ένα τέτοιο σύστημα προειδοποίησης χρόνια ενεργοποιημένο μπορεί να προκαλέσει εκτεταμένη βλάβη των ιστών του εγκεφάλου, να φράξει τις αρτηρίες μας και τελικά να προσφέρει ένα ιδανικό περιβάλλον για την ανάπτυξη καρκίνου. Υπάρχουν δεκάδες –στην πραγματικότητα ίσως εκατοντάδες– φλεγμονώδεις πρωτεΐνες, και κάθε μέρα ανακαλύπτονται νέες.
Εκτός από τη σχιζοφρένεια, η φλεγμονή των εγκεφαλικών κυττάρων θα μπορούσε να είναι η αιτία και ενός άλλου ψυχικού προβλήματος: της διπολικής διαταραχής, που είναι γνωστή και ως μανιοκατάθλιψη. Ερευνητές του Ινστιτούτου Καρολίνσκα της Στοκχόλμης διαπίστωσαν ότι μικροσκοπικές αλλοιώσεις σε μέρη των νευρικών κυττάρων –που αποτελούν ένδειξη κυτταρικής φλεγμονής στον εγκέφαλο– ήταν παρούσες στο εγκεφαλονωτιαίο υγρό (ΕΝΥ) των ατόμων με διπολική διαταραχή, αλλά δεν υπήρχαν σε ανθρώπους που ήταν ψυχικά υγιείς. Η ερευνητική ομάδα προσπάθησε να διερευνήσει αυτές τις μικροδομές βασιζόμενη σε μια σειρά από μελέτες που δείχνουν παρόμοιες φλεγμονώδεις πρωτεΐνες στο εγκεφαλονωτιαίο υγρό των ατόμων με σχιζοφρένεια. Η ομάδα Wetterberg υποπτεύθηκε ότι το ίδιο μπορεί να ισχύει και για τα άτομα με διπολική διαταραχή, και έτσι μελέτησε το εγκεφαλονωτιαίο υγρό σε τριάντα ένα άτομα με διπολική διαταραχή Ι –η οποία συνδέεται με σοβαρή μανία– σε είκοσι πέντε με διπολική διαταραχή ΙΙ –η οποία συνδέεται με μια πιο ήπια μορφή μανίας– και σε είκοσι άτομα που δεν ήταν ψυχικά ασθενείς. Τελικά οι ερευνητές βρήκαν φλεγμονώδεις μικροδομές σε σαράντα πέντε από τα άτομα με διπολική διαταραχή. Μεγαλύτερη πιθανότητα να εμφανίζουν τις μικροδομές αυτές είχαν τα άτομα με διπολική διαταραχή Ι που είχαν υποστεί πολύ σοβαρά μανιακά επεισόδια. Με άλλα λόγια, όσο πιο σοβαρή είναι η ψυχική ασθένεια, τόσο πιο πιθανό είναι ένα άτομο να έχει αυτές τις αλλοιώσεις.
Τα τελευταία χρόνια αυξάνονται δραματικά τα αποδεικτικά στοιχεία ότι η φλεγμονή και οι διατροφικές δυσανεξίες διαδραματίζουν κεντρικό ρόλο στις ψυχικές διαταραχές. Στην πραγματικότητα, ορισμένες πρόσφατες μελέτες έχουν δείξει ότι η μείωση της φλεγμονής στον εγκέφαλο και η δημιουργία νέων, υγιών κυττάρων του, μπορεί να έχουν να κάνουν περισσότερο με το πώς οι ψυχικές διαταραχές λειτουργούν, παρά με τις επιπτώσεις τους σε συγκεκριμένους νευροδιαβιβαστές όπως η σεροτονίνη. Η φλεγμονή άλλωστε εμπλέκεται σε κάθε είδους καταστάσεις, συμπεριλαμβανομένου του καρκίνου, των καρδιαγγειακών παθήσεων και της γήρανσης.
Μία από τις κύριες αδυναμίες της σύγχρονης ψυχολογίας και ψυχιατρικής είναι η έλλειψη συνέπειας στον τρόπο που ορίζει και διαγιγνώσκει τις διάφορες παθήσεις, αλλά και η έλλειψη στιβαρών γνώσεων σχετικά με τις βιολογικές βάσεις της ψυχικών προβλημάτων. Η αποδοχή τού ότι η φλεγμονή βρίσκεται πραγματικά στη βάση πολλών τύπων ψυχικών ασθενειών, καθώς και ότι αυτές μπορεί να αντιμετωπιστούν μέσω της διατροφής, μπορεί να μετατρέψει ριζικά τόσο τη διάγνωση όσο και τη θεραπεία των ασθενειών αυτών.
Φαίνεται πως η κυτταρική φλεγμονή βρίσκεται στη ρίζα των λεγόμενων ψυχικών ασθενειών και παθήσεων. Ένας τρόπος για να ορίσουμε τη φλεγμονή είναι να την δούμε ως τον τρόπο που το σώμα μας αντιδρά σε τραύμα ή απειλή. Εάν ένα κύτταρο έχει υποστεί ζημιά ή λειτουργεί πάρα πολύ σκληρά ή αν έχουμε μολυνθεί από κάποια ουσία που δεν προβλέπεται να βρίσκεται μέσα μας, τότε πρωτεΐνες και αμινοξέα εκκρίνονται για να σημάνουν συναγερμό για το πρόβλημα σε άλλα κύτταρα. Ένα τέτοιο σύστημα προειδοποίησης χρόνια ενεργοποιημένο μπορεί να προκαλέσει εκτεταμένη βλάβη των ιστών του εγκεφάλου, να φράξει τις αρτηρίες μας και τελικά να προσφέρει ένα ιδανικό περιβάλλον για την ανάπτυξη καρκίνου. Υπάρχουν δεκάδες –στην πραγματικότητα ίσως εκατοντάδες– φλεγμονώδεις πρωτεΐνες, και κάθε μέρα ανακαλύπτονται νέες.
Εκτός από τη σχιζοφρένεια, η φλεγμονή των εγκεφαλικών κυττάρων θα μπορούσε να είναι η αιτία και ενός άλλου ψυχικού προβλήματος: της διπολικής διαταραχής, που είναι γνωστή και ως μανιοκατάθλιψη. Ερευνητές του Ινστιτούτου Καρολίνσκα της Στοκχόλμης διαπίστωσαν ότι μικροσκοπικές αλλοιώσεις σε μέρη των νευρικών κυττάρων –που αποτελούν ένδειξη κυτταρικής φλεγμονής στον εγκέφαλο– ήταν παρούσες στο εγκεφαλονωτιαίο υγρό (ΕΝΥ) των ατόμων με διπολική διαταραχή, αλλά δεν υπήρχαν σε ανθρώπους που ήταν ψυχικά υγιείς. Η ερευνητική ομάδα προσπάθησε να διερευνήσει αυτές τις μικροδομές βασιζόμενη σε μια σειρά από μελέτες που δείχνουν παρόμοιες φλεγμονώδεις πρωτεΐνες στο εγκεφαλονωτιαίο υγρό των ατόμων με σχιζοφρένεια. Η ομάδα Wetterberg υποπτεύθηκε ότι το ίδιο μπορεί να ισχύει και για τα άτομα με διπολική διαταραχή, και έτσι μελέτησε το εγκεφαλονωτιαίο υγρό σε τριάντα ένα άτομα με διπολική διαταραχή Ι –η οποία συνδέεται με σοβαρή μανία– σε είκοσι πέντε με διπολική διαταραχή ΙΙ –η οποία συνδέεται με μια πιο ήπια μορφή μανίας– και σε είκοσι άτομα που δεν ήταν ψυχικά ασθενείς. Τελικά οι ερευνητές βρήκαν φλεγμονώδεις μικροδομές σε σαράντα πέντε από τα άτομα με διπολική διαταραχή. Μεγαλύτερη πιθανότητα να εμφανίζουν τις μικροδομές αυτές είχαν τα άτομα με διπολική διαταραχή Ι που είχαν υποστεί πολύ σοβαρά μανιακά επεισόδια. Με άλλα λόγια, όσο πιο σοβαρή είναι η ψυχική ασθένεια, τόσο πιο πιθανό είναι ένα άτομο να έχει αυτές τις αλλοιώσεις.
Τα τελευταία χρόνια αυξάνονται δραματικά τα αποδεικτικά στοιχεία ότι η φλεγμονή και οι διατροφικές δυσανεξίες διαδραματίζουν κεντρικό ρόλο στις ψυχικές διαταραχές. Στην πραγματικότητα, ορισμένες πρόσφατες μελέτες έχουν δείξει ότι η μείωση της φλεγμονής στον εγκέφαλο και η δημιουργία νέων, υγιών κυττάρων του, μπορεί να έχουν να κάνουν περισσότερο με το πώς οι ψυχικές διαταραχές λειτουργούν, παρά με τις επιπτώσεις τους σε συγκεκριμένους νευροδιαβιβαστές όπως η σεροτονίνη. Η φλεγμονή άλλωστε εμπλέκεται σε κάθε είδους καταστάσεις, συμπεριλαμβανομένου του καρκίνου, των καρδιαγγειακών παθήσεων και της γήρανσης.
Μία από τις κύριες αδυναμίες της σύγχρονης ψυχολογίας και ψυχιατρικής είναι η έλλειψη συνέπειας στον τρόπο που ορίζει και διαγιγνώσκει τις διάφορες παθήσεις, αλλά και η έλλειψη στιβαρών γνώσεων σχετικά με τις βιολογικές βάσεις της ψυχικών προβλημάτων. Η αποδοχή τού ότι η φλεγμονή βρίσκεται πραγματικά στη βάση πολλών τύπων ψυχικών ασθενειών, καθώς και ότι αυτές μπορεί να αντιμετωπιστούν μέσω της διατροφής, μπορεί να μετατρέψει ριζικά τόσο τη διάγνωση όσο και τη θεραπεία των ασθενειών αυτών.
