Ιπποκράτειος σαλάτα

Υλικά για τη σαλάτα:

–        2 ντομάτες σε κύβους

–        1 φλ. Φύτρες αλφάλφα ή ανάμικτες

–        1 φλ. Φύτρες mung

–        1 πράσινη σαλάτα χοντροκομμένη στο χέρι

–        2 κλωνάρια σέλερυ

–        3 κόκκινες πιπεριές

Υλικά για το ντρέσινγκ:

–        1 ντομάτα

–        Χυμός από 1/2 λεμόνι

–        1 αβοκάντο

–        1 φρέσκο κρεμμυδάκι

–        1 κγ ταμάρι

Εκτέλεση:

Ετοιμάζουμε το ντρέσινγκ: Χτυπάμε πρώτα στο μπλέντερ τη ντομάτα, προσθέτουμε το αβοκάντο και στη συνέχεια όλα τα υλικά μέχρι να ομογενοποιηθούν. Βάζουμε τα υλικά της σαλάτας σε βαθύ μπολ, περιχύνουμε με το ντρέσινγκ και ανακατεύουμε απαλά μέχρι να απλώσει σε όλη τη σαλάτα. Σερβίρουμε με κράκερς Εσσαίων.

Κράκερς Εσσαίων:

Φυτρώνουμε ½ κιλό σιτάρι για 1-2 ημέρες από τη στιγμή που θα φανεί η φύτρα. Αλέθουμε στο μπλέντερ προσθέτωντας πολύ λίγο νερό ή rejuvelac, σπόρους αγριοκύμινου και λίγο άνθος αλός. Ζυμώνουμε και απλώνουμε σε ελαφρά λαδωμένο ταψί σε τετράγωνο πάχους ½ εκατοστού. Κόβουμε σε τετραγωνάκια πλάτους 3 εκ. και ψήνουμε στον φούρνο στους 180^ο για 40΄ ή ξεραίνουμε στον φούρνο στους 50^ο για 6-8 ώρες.

Είσαι ότι τρως - Food matters

 Δείτε εδώ αυτό το πάρα πολύ καλό βίντεο για τη σχέση της διατροφής με την υγεία αλλά και τον ρόλο των φαρμάκων και της σύγχρονης ιατρικής και φαρμακευτικής βιομηχανίας στη ζωή μας. Αν και έχω τις αντιρρήσεις μου σε σχέση με τον ρόλο και την αξία των διατροφικών συμπληρωμάτων, κατά τα λοιπά το φιλμ περιέχει μεγάλες αλήθειες...

Ακρυλαμίδιο, η επικίνδυνη τοξίνη των τηγανητών

Μια ομάδα ερευνητών στη Σουηδία, μελετώντας την έκθεση σε ακρυλαμίδιο (μια βιομηχανική χημική ουσία) στους χώρους εργασίας, ανακάλυψε ότι η ουσία αυτή εντοπίζεται στο αίμα όσων καταναλώνουν ορισμένα μαγειρεμένα τρόφιμα. Τα ευρήματά τους έδειξαν ότι το ακρυλαμίδιο σχηματίζεται όταν τα τρόφιμα, που περιέχουν το αμινοξύ ασπαραγίνη και ενεργούς υδατάνθρακες, θερμανθούν πάνω από τους 120ο C. Το ακρυλαμίδιο προκαλεί νευρολογικές και αναπαραγωγικές βλάβες στο DNA, και είναι μια πιθανή καρκινογόνος ουσία. Αξίζει να σημειωθεί ότι η αμερικανική Υπηρεσία Προστασίας Περιβάλλοντος (EPA) ορίζει το ανώτατο ασφαλές επίπεδο του ακρυλαμιδίου σε 0,12 μικρογραμμάρια ανά λίτρο νερού. Μια μεγάλη μερίδα τηγανητές πατάτες σε φαστ φουντ περιέχει 82 μικρογραμμάρια, 683 φορές πάνω από το αποδεκτό επίπεδο. Αυτό οφείλεται στην υψηλή περιεκτικότητα της πατάτας σε ασπαραγίνη. Για να μειώσετε την έκθεσή σας στο ακρυλαμίδιο:
• Μαγειρεύετε τις τροφές, ιδίως τις πατάτες, σε θερμοκρασίες κάτω από τους 120ο C.
• Θυμηθείτε ότι το νερό βράζει ή μετατρέπεται σε ατμό στους 100ο C. Αυτό κάνει το μαγείρεμα στον ατμό την προτιμώμενη μέθοδο μαγειρέματος για πατάτες, όπως και για κάθε τροφή που περιέχει ασπαραγίνη (π.χ. σπαράγγια, σιτάρι, γλυκοπατάτες κ.λπ.)
• Το σημείο καπνού για όλα τα μαγειρικά έλαια είναι πολύ υψηλότερο από τους 120ο C, που σημαίνει ότι είναι σκόπιμο να αποφεύγετε όλα τα τηγανισμένα τρόφιμα που περιέχουν ασπαραγίνη.
• Αποφεύγετε τα πατατάκια, τις τηγανητές πατάτες, καθώς και το ψωμί και τα δημητριακά που είναι ψημένα πάνω από τους 120ο C.
• Οι ωμές τροφές δεν περιέχουν καθόλου ακρυλαμίδιο.

Ρόδι: το ρουμπίνι της υγείας

 Και μετά τα σταφύλια, τι μας φέρνει το φθινόπωρο; Μα τα ρόδια βέβαια.

Το καταπληκτικό αυτό φρούτο που παράγει η ταπεινή μα χαριτωμένη ροδιά, είναι το φρούτο της εποχής. Καθώς η ροδιά είναι ανθεκτικό, μικρό και όμορφο δέντρο, υπάρχει – ή μπορεί  να φυτευτεί - σε όλους τους ελληνικούς κήπους, ακόμη και σε μεγάλες γλάστρες. Το θέαμα των κιτρινοκόκκινων φουσκωμένων καρπών ανάμεσα στα μικρά, σκουροπράσινα φύλλα είναι χάρμα οφθαλμών, οι δε σπόροι προβάλλουν ίδια ρουμπίνια από τα σκασμένα, ώριμα ρόδια.

Το ρόδι δεν έγινε τυχαία σύμβολο καλής τύχης. Είναι τόσο πλούσιο σε θρεπτικά συστατικά που αξίζει να καταναλώσετε όσα μπορείτε μέχρις ότου  τα βρίσκετε φρέσκα. Κι αν τα κόβετε από τη ροδιά σας, ακόμη καλύτερα.

Έτσι, οι σπόροι του ροδιού περιέχουν  βιταμίνη Α, βιταμίνες του συμπλέγματος Β όπως B3 (νιασίνη), Β5 (Παντοθενικό οξύ) και  B9 (Φολικό οξύ), αλλά και βιταμίνες C και Ε. Επίσης περιέχουν κάλιο και σίδηρο. Αν μασήσετε τους σπόρους θα πάρετε και σημαντική ποσότητα ινών.  

Είναι γνωστές οι αντιοξειδωτικές ιδιότητες του ροδιού. Μερικές έρευνες  δείχνουν ότι ο χυμός του έχει περίπου τρεις φορές την αντιοξειδωτική ικανότητα του πράσινου τσαγιού και κόκκινου κρασιού, χωρίς βέβαια τις παρενέργειες της τεϊνης και του οινοπνεύματος αντίστοιχα! Πέρα από τις αντιοξειδωτικές βιταμίνες C και Ε, το ρόδι περιέχει και μια σειρά από άλλα αντιοξειδωτικά όπως οι φυτοχημικές ενώσεις  πολυφαινόλες. Ειδικότερα  περιέχει ανθοκυανίνες  που δίνουν στο ρόδι βαθύ κόκκινο χρώμα και  τανίνες που δίνουν χρώμα αλλά και την στυφή γεύση του. Εξαιρετική δράση έχει και η υδρολυόμενη τανίνη πουνικαλαγίνη, αλλά και το γνωστό και από τις φράουλες ελλαγικό οξύ που προέρχεται από τη διάσπαση της πουνικαλαγίνης.

Το ρόδι με τα  θρεπτικά συστατικά του μπορεί να παίξει σημαντικό ρόλο σε μια υγιεινή διατροφή μια και έχει την ικανότητα να  μειώσει τον κίνδυνο των καρδιακών παθήσεων και να συμβάλλει στην πρόληψη συσσώρευσης πλάκας στις αρτηρίες, μειώνοντας την οξείδωση της LDL (κακή χοληστερόλη). Η επιφερόμενη μείωση της φλεγμονής το κάνει πολύ αποτελεσματικό κατά της οστεοαρθρίτιδας, υπέρ της ενίσχυσης της ανοσοποιητικής λειτουργίας αλλά και καλό όπλο για την πρόληψη του καρκίνου του προστάτη και άλλων μορφών καρκίνου. Επιπλέον βοηθά στην καταπολέμηση των επιπτώσεων της γήρανσης και στην προώθηση της παραγωγής ερυθρών αιμοσφαιρίων. Ακόμη πιο πέρα μπορεί να ενισχύσει τα ούλα, να μειώσει  την οδοντική πλάκα, να  απομακρύνει την ταινία και να καταπολεμήσει την διάρροια.

Για όλα αυτά λοιπόν, αλλά και για την σαν κόκκινο κρασί γεύση του, φάτε τους σπόρους, στύφτε και πιείτε το χυμό του ή χρησιμοποιείστε τους σπόρους στις σαλάτες ή το ρύζι δίνοντας γεύση, άρωμα και χρώμα. Μαζί με τύχη, τα ρόδια σίγουρα θα σας φέρουν και υγεία!     

Σαλάτα πολυβιταμινούχος και αποτοξινωτική

Υλικά:

• ½ ματσάκι
• ½ ματσάκι
• ¼ ματσάκι άνηθος
• Λίγος κόλιαντρος φρέσκος (αν σας αρέσει)
• Η καρδιά ενός μαρουλιού
• 1 μήλο
• ½  ρόδι
• ¼ φλιτζανιού καρύδια
• ¼ φλιτζανιού μαύρες σταφίδες

Για το ντρέσινγκ

• 2 κσ  ελαιόλαδο
• ½ πορτοκάλι
• ½ λεμόνι
• ¼  κγ άνθος αλός (θαλασσινό ανεπεξέργαστο αλάτι)

Εκτέλεση

Ψιλοκόψτε τον μαϊντανό, τη  ρόκα, τον  άνηθο, τον κόλιαντρο και το  μαρούλι, και βάλτε τα σε μια ευρύχωρη γαβάθα. Κόψτε το μήλο σε κυβάκια με τη φλούδα, ξεσπυρίστε το ρόδι και σπάστε ελαφρά τα καρύδια. Ρίξτε τα όλα στη γαβάθα, προσθέστε τις σταφίδες και ανακατέψτε να απλωθούν τα υλικά.

Δέκα λεπτά πριν σερβίρετε, στίψτε το πορτοκάλι και το λεμόνι και  χτυπήστε τα καλά μαζί με το ελαιόλαδο και το αλάτι. Προσθέστε το ντρέσινγκ στη σαλάτα και ανακατέψτε καλά μέχρι να απλωθεί ομοιόμορφα στα υλικά. Αφήστε τη λίγο να ξεκουραστεί.

Μπορείτε να αντικαταστήσετε τα καρύδια με φυστίκια αιγίνης ωμά χοντροσπασμένα. Μην το παρακάνετε στο ελαιόλαδο, δεν ταιριάζει πολύ με την γλύκα των φρούτων.

Συνοδέψτε τη με φρουτοχυμό από μήλο, ρόδι και πορτοκάλι ή με  ανθρακούχο νερό με μια φέτα πορτοκάλι ή αν θέλετε να πιείτε κρασί με  ένα φρέσκο μοσχοφίλερο.

Το χρυσό μπαχαρικό καταπολεμά τον καρκίνο

Έχω ήδη γράψει για  τον κουρκουμά, το φθηνό, κίτρινο μπαχαρικό, αγαπημένο στην Ανατολή, βασικό συστατικό του κάρυ και μια από τις πιο ισχυρές αποτοξινωτικές και ηπατοπροστατευτικές τροφές. Να όμως που η έρευνα έρχεται να επιβεβαιώσει και τις θεραπευτικές και προστατευτικές ιδιότητες του ευγενούς και πολύ πιο ακριβού κίτρινου κρόκου.

Ο κρόκος –ή σαφράν ή ζαφορά -  είναι ένα μπαχαρικό που παρασκευάζεται  από τους στήμονες του  λουλουδιού Crocus sativus. Είναι αιώνες γνωστό και πολυιστορημένο, πολύτιμο για το όμορφο κίτρινο χρώμα που δίνει στα φαγητά αλλά και το ξεχωριστό άρωμά του. Εικόνες του συναντάμε σε τοιχογραφίες στα  Μινωικά Ανάκτορα. Χρησιμοποιείται σε όλο το κόσμο στην ζαχαροπλαστική, στην αρτοποιία και στη μαγειρική με πιο διάσημο πιάτο  την ισπανική παέγια. Καλλιεργείται από την αρχαιότητα μέχρι σήμερα στις μεσογειακές χώρες  και βέβαια και στην Ελλάδα. Θεωρείται  πολύτιμος γιατί φυτεύεται και συγκομίζεται με το χέρι και άρα έχει  δύσκολη και περιορισμένη παραγωγή, αλλά και γιατί  ήταν από παλιά γνωστές οι  θεραπευτικές ιδιότητές του.

Ο κρόκος έχει χρησιμοποιηθεί σαν θεραπευτικό  βότανο  για αιώνες. Οι  αρχαίοι Έλληνες γνώριζαν τις  φαρμακευτικές του ιδιότητες και καταπολεμούσαν μ’ αυτόν την αϋπνία και τα δυσάρεστα αποτελέσματα του μεθυσιού, οι δε Άραβες τον χρησιμοποιούσαν ως αναισθητικό. Παρόλα αυτά,  μόνο τα τελευταία χρόνια  έχει δοκιμαστεί στο εργαστήριο. Παλιότερες  έρευνες έχουν δείξει ότι είναι ωφέλιμος  κατά της κατάθλιψης, της φλεγμονής, της απώλειας μνήμης και ως αντιοξειδωτικό. Μελέτες σε ζώα και σε ανθρώπινα κύτταρα αποκάλυψαν μάλιστα ότι το σαφράν μπορεί να εμποδίσει ορισμένους καρκίνους παρόλο που ο μηχανισμός της αντικαρκινικής δράσης του δεν είναι  σαφής.

Μια νέα μελέτη που δημοσιεύτηκε τον Σεπτέμβριο στην επιθεώρηση Hepatology διαπιστώνει ότι το σαφράν καταστέλλει την ανάπτυξη του καρκίνου του ήπατος σε ποντίκια και επιπλέον  αναστέλλει τον πολλαπλασιασμό των ανθρώπινων καρκινικών ηπατικών κυττάρων. Η ερευνητική ομάδα επέλεξε να μελετήσει τον καρκίνο του ήπατος γιατί καρκίνοι που ξεκινούν  από άλλα όργανα, όπως του παχέος εντέρου ή του μαστού, συχνά καταλήγουν στο ήπαρ.

Στο πρώτο σκέλος της έρευνας, το χορηγούμενο στα ποντίκια  σαφράν  διατήρησε υπό έλεγχο την  πρωτεΐνη πολλαπλασιασμού των κυττάρων  Ki-67 και μείωσε άλλες ουσίες που σχετίζονται με βλάβες στο ήπαρ και με οξειδωτικό στρες. Το οξειδωτικό στρες είναι αποτελέσματα της έλλειψης ισορροπίας μεταξύ των ασταθών, δραστικών μορίων  που ονομάζονται ελεύθερες ρίζες και των αντιοξειδωτικών που τις εξουδετερώνουν. Αυτή η ανισορροπία μπορεί να οδηγήσει σε ανώμαλη ανάπτυξη των κυττάρων, κατάσταση πρόδρομη για τον καρκίνο.

Μια διαφορετική σειρά από δοκιμές σε ανθρώπινα ηπατικά καρκινικά κύτταρα αυτή τη φορά έδειξαν ότι το σαφράν αναστέλλει τη δράση των πρωτεϊνών  NF-kappa B, ιντερλευκίνη-8 και TNF-receptor 1, βασικών παραγόντων   της φλεγμονής και του πολλαπλασιασμού  των καρκινικών κυττάρων.

Χρωματίστε λοιπόν και αρωματίστε τις τροφές ή τα τσάγια σας με σαφράν, το χρυσό μπαχαρικό, πολύτιμο τόσο για την γεύση όσο  και για την υγεία.

Κλισέ ή όχι, η ζάχαρη είναι το γλυκό δηλητήριο

Ο άνθρωπος ως κατεξοχήν φρουτοφάγος έχει έμφυτη τάση να καταναλώνει γλυκές τροφές, μετά από εκατομμύρια χρόνια διατροφής με ώριμα φρούτα. Ο οργανισμός μας έχει μεγάλες ενεργειακές ανάγκες σημαντικά αυξημένες λόγω του ενεργοβόρου εγκέφαλού μας, και τα ζάχαρα των φρούτων είναι η πιο απλή και γρήγορα μεταβολίσιμη ενεργειακή πηγή.

Την ανάγκη αυτή δυστυχώς σήμερα καλύπτουμε με την χημικά επεξεργασμένη και λευκασμένη άσπρη ζάχαρη. Χημικά η ζάχαρη που καταναλώνουμε είναι καθαρή  σουκρόζη (ή σακχαρόζη), ένας διζακχαρίτης αποτελούμενος από ένα μόριο γλυκόζης και ένα μόριο φρουκτόζης. Παράγεται είτε από ζαχαροκάλαμα είτε από ζαχαρότευτλα.

Το ότι η ζάχαρη είναι καταστροφική για τον οργανισμό, είναι πλέον ευρύτατα γνωστό και επαρκέστατα τεκμηριωμένο. Δεν υπάρχει σχεδόν κανένα βιομηχανοποιημένο τρόφιμο που να μην την περιέχει και η υπερκατανάλωσή της συνυπολογίζοντας  τις τεράστιες συγκεντρώσεις της στα αναψυκτικά, οδηγεί τον  πολιτισμό μας  στην παρακμή μέσα από την παχυσαρκία και τις ασθένειες. Σκεφτείτε πως ένα κουτάκι αναψυκτικού περιέχει περίπου 11% ζάχαρη, δηλαδή 35 γραμμάρια ή 7 κουταλάκια! Είναι το διοξείδιο του άνθρακα που μας ξεγελά και καλύπτει την ενοχλητική γλυκύτητα.

Ο βασικός μηχανισμός δημιουργίας βλαβών είναι δεδομένος: προκαλεί μια έκρηξη ζαχάρων στον οργανισμό, το πάγκρεας αναγκάζεται να δουλέψει υπερωρίες για να παράγει μεγάλες ποσότητες ινσουλίνης που απαιτούνται για την απομάκρυνσή τους από το αίμα. Η αφύσικα υψηλή συγκέντρωση ινσουλίνης ανατρέπει την ορμονική ισορροπία του σώματος. Η συνεχής χρήση της οδηγεί τα κύτταρα στο  να αναπτύξουν αντίσταση στην ινσουλίνη δημιουργώντας ένα ανατροφοδοτούμενο φαύλο κύκλο «περισσότερη ζάχαρη – περισσότερη ινσουλίνη». Το περισσευούμενο γλυκογόνο είτε καίγεται ατελώς γεμίζοντας τον οργανισμό με τοξικά παραπροϊόντα και ελεύθερες ρίζες,  είτε αποθηκεύεται με διάφορες μορφές στα κύτταρα πυροδοτώντας χρόνια φλεγμονή. Από εκεί και μετά, οι δρόμοι της αρρώστιας είναι γνωστοί: καρδιαγγειακές παθήσεις, τοπικές ή γενικευμένες  φλεγμονές, ο διαλυτικός διαβήτης, καρκίνος.

Υποκατάστατα; Ακόμη πιο επικίνδυνα

Η σύγχρονη βιομηχανία τροφίμων χρησιμοποιεί πέρα από την τυπική χημικά επεξεργασμένη λευκή ζάχαρη μια σειρά από υποκατάστατα με μεγαλύτερη γλυκαντικότητα και συχνά πιο επικίνδυνα. Γλυκόζη, φρουκτόζη, σιρόπι καλαμποκιού, ιμβερτοποιημένη ζάχαρη είναι κάποια από αυτά. Μείνετε όσο πιο μακριά μπορείτε από τρόφιμα που τα περιέχουν. Όσο για τα γλυκαντικά «χωρίς θερμίδες», όχι μόνο δεν αδυνατίζουν – κοιτάξτε όλους τους ευτραφείς να πίνουν αναψυκτικά light- αλλά συχνά είναι και ύποπτα σαν καρκινογόνα. Άλλωστε τα συνθετικά light γλυκαντικά αποτελούν από μόνα τους ένα κεφάλαιο στην τοξίνωση του σύγχρονου ανθρώπου.

Παραπλανητικές είναι επίσης και οι διάφορες μορφές ζάχαρης που προωθούνται σαν πιο «φυσικές», ακόμη και σε καταστήματα υγιεινών τροφών: ζάχαρη από ζαχαροκάλαμο –έτσι κι αλλιώς από αυτό παράγεται- και η καφέ ή η σκούρα ζάχαρη, η οποία απλώς δεν έχει καθαριστεί πλήρως από τις ακαθαρσίες που συνήθως καταλήγουν στη μελάσσα, το σκούρο παραπροϊόν της βιομηχανίας ζάχαρης. Στην ουσία όλες αυτές οι μορφές βλάπτουν με τον ίδιο ακριβώς τρόπο τον οργανισμό.

Προσοχή όμως θέλουν και τα φυσικά γλυκαντικά, όπως το μέλι, το σιρόπι σφένδαμου και το χαρουπόμελο. Αρχικά πρέπει να διασφαλίσουμε πως δεν έχουν υποστεί χημική ή θερμική επεξεργασία και δεν περιέχουν πρόσθετα ή προϊόντα ζάχαρης (όπως συχνά συμβαίνει με  το τυπικό συσκευασμένο μέλι σε μερίδες). Έπειτα, οι μεγάλες ποσότητες από τα φυσικά αυτά ζάχαρα, που σε αντίθεση με τα ζάχαρα των φρούτων καταναλώνονται απουσία ινών και ενζύμων, επηρεάζουν τη λειτουργία του παγκρέατος ανεβάζοντας την παραγωγή ινσουλίνης και πυροδοτούν έτσι μια σειρά από βλαπτικές φλεγμονές και καταστάσεις στον οργανισμό.

Μια ιδιαίτερα μακρά βιβλιογραφία μελετών και ερευνών έχει συσχετίσει την κατανάλωση ζάχαρης και των υποκατάστατών της με μια ευρύτατη γκάμα ασθενειών, πηγή των οποίων είναι βέβαια η χρόνια τοξίνωση και φλεγμονή εξαιτίας της.

Διαταραχή της βιοχημικής ισορροπίας

Πιο συγκεκριμένα, η ζάχαρη διαταράσσει τις ισορροπίες των μετάλλων στο σώμα, οδηγεί σε ανεπάρκεια χρωμίου και χαλκού και  επηρεάζει την απορρόφηση του ασβεστίου και του μαγνησίου. Μπορεί να συμβάλλει στην οστεοπόρωση,  να εμποδίσει την απορρόφηση πρωτεΐνης και να προκαλέσει υπογλυκαιμία. Γενικά μπορεί να βλάψει την φυσιολογική ομοιόσταση πολλών συστημάτων του σώματος.
Η κατανάλωσή της μπορεί να αυξήσει την κατακράτηση των υγρών του σώματος. Έχει παρατηρηθεί πως  μπορεί να προκαλέσει τη λιγότερο αποτελεσματική λειτουργία των πρωτεϊνών του αίματος όπως η λευκωματίνη, και έτσι  να μειώσει την ικανότητα του σώματος να χειριστεί το λίπος και τη χοληστερόλη.  Οι δίαιτες υψηλής περιεκτικότητας σε ζάχαρη έχουν σαν αποτέλεσμα την παραγωγή μεγάλων ποσοτήτων  ελευθέρων ριζών και την πρόκληση οξειδωτικού στρες. Έχει βρεθεί πως η ζάχαρη μπορεί να μειώσει την ποσότητα της βιταμίνης E (α-τοκοφερόλη) στο αίμα. Επίσης  μειώνει την ικανότητα των ενζύμων  να λειτουργήσουν.  Έχει παρατηρηθεί πως  μπορεί να βλάψει το πάγκρεας αλλά και  να  αυξήσει την ποσότητα του λίπους και το μέγεθος  του ήπατος. Τέλος, η υψηλή πρόσληψη ζάχαρης αυξάνει τα προηγμένα τελικά προϊόντα γλυκοζυλίωσης (AGEs), τοξίνες ιδιαίτερα βλαπτικές για τον οργανισμό.

Γαστρεντερικό

Η ζάχαρη γενικά κάνει ιδιαίτερα  όξινο το πεπτικό σύστημα δημιουργώντας έτσι τις συνθήκες για την ανάπτυξη βλαβών και ασθενειών. Έχει παρατηρηθεί πως αυξάνει τον κίνδυνο της νόσου του Crohn και της ελκώδους κολίτιδας και μπορεί να προκαλέσει σκωληκοειδίτιδα. Η ζάχαρη βοηθά σημαντικά την ανεξέλεγκτη ανάπτυξη της Candida Albicans καταστρέφοντας αντίστοιχα τους ωφέλιμους μικροοργανισμούς του εντέρου και διαταράσσοντας την ισορροπία της πανίδας του.  Προκαλεί δυσπεψία,  επιβραδύνει  το χρόνο του  ταξιδιού της τροφής και δυσκολεύει  την κίνηση του εντέρου. Η γρήγορη απορρόφηση της ζάχαρης προωθεί την υπερβολική πρόσληψη τροφής στα παχύσαρκα άτομα και προκαλεί δυσκοιλιότητα. Γενικά, όσο περισσότερη  ζάχαρη καταναλώνει κάποιο άτομο, τόσο περισσότερες πιθανότητες έχει να αναπτύξει   το σύνδρομο του ευερέθιστου εντέρου.

Καρδιαγγειακό

Η ζάχαρη μπορεί να προκαλέσει σημαντική άνοδο των τριγλυκεριδίων, να  μειώσει την HDL (υψηλής πυκνότητας λιποπρωτεΐνη),  να προωθήσει την αύξηση της LDL (χαμηλής πυκνότητας λιποπρωτεΐνη) και τελικά να αυξήσει τη χοληστερόλη και να προκαλέσει αθηροσκλήρωση. Προκαλεί υψηλή αρτηριακή πίεση στα παχύσαρκα άτομα και τελικά μπορεί να οδηγήσει σε  καρδιακές και καρδιαγγειακές παθήσεις. Μπορεί να προκαλέσει συγκόλληση των αιμοπεταλίων. Και να συντελέσει στη δημιουργία αιμορροΐδων  και κιρσών.

Επίδραση στα παιδιά

Ειδικά στα παιδιά, η υπερεκκρινόμενη  ινσουλίνη δημιουργεί μια σειρά από αναπτυξιακές ανωμαλίες και η πλεονάζουσα ενέργεια με την παρεπόμενη φλεγμονή προκαλούν υπερκινητικότητα, άγχος, δυσκολία στη συγκέντρωση, διάσπαση προσοχής, κινητικές και μαθησιακές δυσκολίες. Παράλληλα, μπορεί να προκαλέσει μια ραγδαία αύξηση των επιπέδων  της αδρεναλίνης στα παιδιά και  να μειώσει την αυξητική ορμόνη. Σε μελέτη που έχει διεξαχθεί σε ιδρύματα αποκατάστασης παραβατικών ανηλίκων, παρατηρήθηκε  44% μείωση της αντικοινωνικής συμπεριφοράς όταν τα παιδιά τέθηκαν σε δίαιτα χαμηλή σε ζάχαρη.

 Νευροορμονικό

Έχει μετρηθεί πως η ζάχαρη αυξάνει το επίπεδο των νευροδιαβιβαστών ντοπαμίνη, σεροτονίνη και νορεπινεφρίνη, επηρεάζοντας έτσι τη συνολική νευροορμονική λειτουργία του οργανισμού.  Έχει βρεθεί συσχέτιση με την κατανάλωση ζάχαρης και τη σκλήρυνση κατά πλάκας. Είναι δεδομένο πως  προκαλεί τη  μείωση της ευαισθησίας στην ινσουλίνη, ενώ αυξάνει τα επίπεδα  οιστραδιόλης στους άνδρες.

Ανοσοποιητικό

.Η ζάχαρη μπορεί να καταστέλλει το ανοσοποιητικό σύστημα και να  συμβάλλει στη μείωση της άμυνας κατά των βακτηριακών λοιμώξεων.

Κακοήθεια

Η  τακτική κατανάλωση ζάχαρης προκαλεί  σημαντική παραγωγή τοξινών κατά τον μεταβολισμό της και οδηγεί σε  χρόνια φλεγμονή. Η κατάσταση αυτή αν δεν αντιμετωπιστεί έγκαιρα αποτελεί μια από τις βασικές αιτίες καρκινογένεσης,  δεν θα ήταν υπερβολή λοιπόν να λέγαμε πως η ζάχαρη τροφοδοτεί τον καρκίνο. Πράγματι, διάφορες μορφές κακοήθειας έχουν συνδεθεί με την κατανάλωση ζάχαρης όπως  ο καρκίνος του ορθού,  των ωοθηκών, του ενδομητρίου και  του παγκρέατος σε γυναίκες. Διατροφή υψηλή σε ζάχαρη αυξάνει τη συγκέντρωση των χολικών οξέων στα κόπρανα και των  βακτηριακών ενζύμων στο παχύ έντερο. Αυτό μπορεί να προκαλέσει  τη χολή να παράγει καρκινογόνες ενώσεις που να οδηγήσουν σε  καρκίνο των χοληφόρων οδών, της χοληδόχου κύστης και του παχέος εντέρου. Η υψηλή πρόσληψη ζάχαρης μπορεί  να είναι ένας σημαντικός παράγοντας κινδύνου για τον καρκίνο του πνεύμονα. Η συστηματική κατανάλωση γλυκών  επίσης αυξάνει τον κίνδυνο για  καρκίνου του μαστού, του λάρυγγα,  του προστάτη και των νεφρών (νεφρικό καρκίνωμα). Τέλος,  μπορεί να προκαλέσει όγκους του ήπατος και να αυξήσει τον κίνδυνο για  καρκίνου του στομάχου.

Όραση

 Η ζάχαρη μπορεί να προκαλέσει μυωπία, να εξασθενήσει την όραση και να συμβάλλει στη δημιουργία  καταρράκτη.

Γενικές βλάβες

Η ζάχαρη είναι εθιστική ουσία. Είναι δεδομένο ότι ευνοεί την ανάπτυξη  τερηδόνας και  περιοδοντίτιδας. Η ζάχαρη μπορεί να είναι μεθυστική, παρόμοια με το αλκοόλ, επομένως προκαλεί αντίστοιχα  πρόωρη γήρανση και μπορεί να οδηγήσει στον αλκοολισμό. Συμβάλλει στην παχυσαρκία και στον  διαβήτη. Μπορεί να προκαλέσει αρθρίτιδα, άσθμα και  τροφικές αλλεργίες, όπως επίσης και  πονοκεφάλους, συμπεριλαμβανομένης της ημικρανίας  και βέβαια διατροφική  κατάθλιψη.  Αυξάνει  τον κίνδυνο εμφάνισης ουρικής αρθρίτιδας και μπορεί να συμβάλει στη νόσο του Αλτσχάιμερ.  Μεγαλύτερη κατανάλωση επεξεργασμένης  ζάχαρης συνδέεται με επιδείνωση στα συμπτώματα  της σχιζοφρένειας.

Πείτε λοιπόν ΟΧΙ σε οτιδήποτε τεχνητά γλυκό και απολαύστε άφοβα τη φυσική και θεραπευτική γλύκα των φρούτων, φρέσκων και ξερών.

Σούπα γκασπάτσο

Μια πολύ ωραία, δροσιστική και σχεδόν ωμοφαγική σούπα. Για αυτούς που αποφεύγουν τη γλουτένη, προσθέστε ψωμί από πατατάλευρο ή αντίστοιχο.

Υλικά

 2 μικρά αγγούρια,

 1 ½ κιλό ντομάτες,

 πιπερές κόκκινες ή πράσινες,

1 φέτα ψωμί ολικής,

3 κουτ. σούπας λεμόνι,

4 σκελίδες σκόρδο ψιλοκομμένο,

6 κουτ. σούπας λάδι,

3 μικρά κρεμμύδια ψιλοκομμένα,

κόκκινο πιπέρι,

αλάτι και

μια χούφτα μαϊντανό.

Εκτέλεση:

1. Βάζουμε στο μπλέντερ τα: σκόρδο, μαϊντανό, λάδι, κρεμμύδια αλάτι πιπέρι και προσθέτουμε δυο φλιτζάνια του νερού παγωμένο. Τα χτυπάμε καλά μέχρι να ενωθούν και γίνουν σάλτσα.
2. Αδειάζουμε τη σάλτσα σε ένα μπωλ και την αφήνουμε στο ψυγείο για μια ώρα.
3. Ξεφλουδίζουμε τις ντομάτες, τις κόβουμε στα τέσσερα, τις πιέζουμε ελαφρά να φύγουν οι σπόροι, τις χτυπάμε στο μπλέντερ και τις βάζουμε στο ψυγείο.
4. Καθαρίζουμε το αγγούρι και το κόβουμε λεπτές ροδέλες.
5. Πλένουμε τις πιπεριές, αφαιρούμε τους σπόρους και τις κόβουμε σε μικρά κομμάτια.
6. Μουσκεύουμε την ψίχα του ψωμιού και τη διαλύουμε σε μικρά κομμάτια.
7. Ανακατεύουμε τα υλικά λίγο πριν σερβίρουμε.

Το σουσάμι

...που πουλούσε με το δράμι, κουλουράκια με σουσάμι... έλεγε το γνωστό τραγουδάκι του «Ρεμπέτικου». Εσείς όμως αφήστε τα κουλουράκια και πάρτε μόνο το ωμό, αναποφλοίωτο σουσάμι, έναν από τους πιο πλούσιους θρεπτικά σπόρους με πολλές χρήσεις.

Διατροφικά δεδομένα

Το σουσάμι, πέρα από τη νοστιμιά του  είναι πολύ πλούσιο σε σίδηρο, μαγνήσιο, μαγγάνιο και  χαλκό. Περιέχει επίσης βιταμίνη Ε (τοκοφερόλη) και Β1 (θειαμίνη). Το λάδι που προέρχεται από το σουσάμι οναμάζεται  σησαμέλαιο και έχει την υψηλότερη περιεκτικότητα σε αντιοξειδωτικές ουσίες, μεταξύ των έξι πιο διαδεδομένων βρώσιμων ελαίων. Περιέχει  λιγνάνες, οι οποίες με τη σειρά τους περιέχουν σησαμίνη, ένα φυτοοιστρογόνο με  αντιοξειδωτικές και αντικαρκινικές ιδιότητες. Οι φυτοστερόλες που  υπάρχουν στο σουσάμι σχετίζονται με μειωμένα επίπεδα χοληστερόλης στο αίμα. Το σουσάμι είναι επίσης μια καλή πηγή του αμινοξέος μεθειονίνη. Η μεθειονίνη είναι ένας σημαντικό παράγοντας για την αποτοξίνωση του ήπατος και βοηθά στην απορρόφηση των άλλων αμινοξέων.

Καλό θα είναι το σουσάμι να αλέθεται  ή κονιορτοποιείται, έτσι ώστε  τα θρεπτικά συστατικά του να απορροφώνται καλύτερα.

Μέταλλα

Ένα τέταρτο του φλιτζανιού σουσάμι παρέχει το  74% της ημερήσιας απαιτούμενης ποσότητας χαλκού. Πολλοί ερευνητές έχουν διαπιστώσει ότι ο χαλκός βοηθά στη μείωση του  πόνου και του πρηξίματος  που προκαλεί η  ρευματοειδής αρθρίτιδα. Ο χαλκός διαδραματίζει σημαντικό ρόλο σε μια σειρά από αντιφλεγμονώδη και αντιοξειδωτικά ενζυμικά συστήματα. Παίζει  επίσης ένα σημαντικό ρόλο στη διατήρηση της δομής και της  ελαστικότητας των αιμοφόρων αγγείων, των οστών και των αρθρώσεων.

Η  ίδια ποσότητα (ένα τέταρτο του φλιτζανιού) σουσάμι παρέχει το 30% των ημερήσιων αναγκών μας σε μαγνήσιο, το οποίο υποστηρίζει τα αγγεία αλλά και την υγεία του αναπνευστικού. Το μαγνήσιο αποθαρρύνει τους σπασμούς των αεραγωγών στο άσθμα και βοηθά στη μείωση της υψηλής αρτηριακής πίεσης. Επίσης, παίζει ρόλο στην πρόληψη του τρίδυμου σπασμού των αγγείων που προκαλεί τις κρίσεις ημικρανίας.

Από την ίδια ποσότητα σουσαμιού επίσης λαμβάνουμε  το 35% των ημερήσιων αναγκών μας σε ασβέστιο. Το ασβέστιο προστατεύει τα κύτταρα του παχέος εντέρου από τα χημικά που προκαλούν καρκίνο, βοηθά να διατηρηθεί η  πυκνότητα των οστών και μπορεί να βοηθήσει στην πρόληψη της ημικρανίας σε όσους υποφέρουν από αυτή.

Ο ψευδάργυρος στο σουσάμι μπορεί να βοηθήσει στην πρόληψη της οστεοπόρωσης.

Φυτοστερόλες

Οι φυτοστερόλες, οι οποίες είναι ενώσεις με χημική δομή παρόμοια με τη χοληστερόλη,  πιστεύεται ότι μειώνουν τα επίπεδα χοληστερόλης,  ενισχύουν την ανοσολογική αντίδραση και μειώνουν τον  κίνδυνο ορισμένων ειδών καρκίνου. Το σουσάμι έχει υψηλή περιεκτικότητα σε φυτοστερόλες της τάξης των 400 mg ανά 100 γραμμάρια.

Πεπτικό σύστημα

Η κατανάλωση  σουσαμιού  ανακουφίζει τη δυσκοιλιότητα και αφαιρεί τα παράσιτα από τον εντερικό σωλήνα. Ενισχύει την πέψη, τονώνει την κυκλοφορία του αίματος και οφελεί  το νευρικό σύστημα. Μια  ενδιαφέρουσα έρευνα  μάλιστα έδειξε εντυπωσιακή διαφορά στην απαίτηση χειρουργικής επέμβασης ή στην  παραμονή στο νοσοκομείο σε ασθενείς με μερική απόφραξη του λεπτού εντέρου (SBO) στους οποίους είχε χορηγηθεί σησαμέλαιο.

Σησαμέλαιο

Το σησαμέλαιο χρησιμοποιείται συχνά στην αρχαία ινδική αγιουβερδική ιατρική σε μασάζ και θεραπείες υγείας του σώματος και των δοντιών. Γενικά το σησαμέλαιο είναι  ιδανικό λάδι για μασάζ, λόγω των εξαιρετικών του μαλακτικών ιδιοτήτων. Τρίβοντας με σησαμέλαιο το δέρμα μπορεί να απαλύνουμε ένα μικρό έγκαυμα ή να ενισχύσουμε την επούλωση χρόνιων παθήσεων του δέρματος.

.

Αντώνης Καφάτος

 Μια και σήμερα γράφω από την Κρήτη, θα αναφερθώ στον Αντώνη Καφάτο, τον καθηγητή Ιατρικής στο Πανεπιστήμιο της Κρήτης που ασχολήθηκε όσο κανείς άλλος με τη μελέτη και την προώθηση της Κρητικής διατροφής και γενικότερα του προληπτικού και θεραπευτικού ρόλου της διατροφής. Ο Αντώνης Καφάτος σπούδασε Ιατρική στο Πανεπιστήμιο Αθηνών και έκανε δύο μεταπτυχιακά –στη Διατροφή και στη Δημόσια Υγεία– στο Πανεπιστήμιο Columbia της Νέας Υόρκης. Απέκτησε ειδικότητα Παιδιατρικής στις ΗΠΑ το 1973. Πέρασε όλες τις ακαδημαϊκές βαθμίδες στο Πανεπιστήμιο του Μαϊάμι, το 1985 εξελέγη αναπληρωτής καθηγητής στο Πανεπιστήμιο της Κρήτης και το 1993 εξελέγη καθηγητής. Τα επιστημονικά του ενδιαφέροντα είναι, μεταξύ άλλων, η μελέτη παραγόντων κινδύνου για χρόνια νοσήματα, η αγωγή Υγείας σε παιδιά και ενήλικες και οι πίνακες σύνθεσης ελληνικών τροφίμων. Έχει πάνω από 150 πρωτότυπες δημοσιεύσεις σε διεθνή και ελληνικά επιστημονικά περιοδικά.

Είναι ενθαρρυντικό που υπάρχουν επιστήμονες σαν τον δρ Καφάτο, αλλά παράλληλα και λυπηρό που οι γιατροί δεν διδάσκονται επαρκώς διατροφή στο Πανεπιστήμιο, και μάλιστα στην πατρίδα του Ιπποκράτη. Ίσως όσοι μοιράζουν με τη σέσουλα και μεγάλη ευκολία χημικά και παραγγέλνουν επεμβάσεις για ψύλλου πήδημα θα σκέφτονταν διαφορετικά αν είχαν εκπαιδευτεί στη διατροφική πρόληψη και θεραπεία, ή αν διάβαζαν λίγο πιο προσεκτικά τις δημοσιεύσεις των πανεπιστημιακών συναδέλφων τους.

Για του λόγου το αληθές, μεταγράφω ένα άρθρο του δρ Καφάτου που δημοσιεύτηκε στην EXPRESS  στις 22/07/08.

Η διατροφή ως πρόληψη

του Αντώνη Καφάτου, παιδιάτρου, καθηγητή Προληπτικής Ιατρικής και Διατροφής του Πανεπιστημίου Κρήτης)                                                             

22/07/08-12:52

Η πρωτογενής και η δευτερογενής πρόληψη, εκτός από την τεράστια αποτελεσματικότητά τους όπου και όποτε έχουν εφαρμοσθεί, είναι εντελώς υποτιμημένες στην Ελλάδα και δεν λαμβάνονται υπ’ όψιν από κάθε εθνικό προγραμματισμό χρηματοδότησης. Η πρωτογενής πρόληψη περιλαμβάνει όλες εκείνες τις δράσεις και τα μέσα που εμποδίζουν την έναρξη της ασθένειας και των παραγόντων κινδύνου που οδηγούν στην ασθένεια, ενώ η δευτερογενής πρόληψη στοχεύει στην ανακοπή της πορείας της ασθένειας, στον περιορισμό των επιπλοκών της, των αναπηριών, στην ελάττωση του κινδύνου θανάτου και στην αύξηση του προσδόκιμου επιβίωσης. Στη δευτερογενή πρόληψη περιλαμβάνονται τα προγράμματα ελέγχου πληθυσμιακών ομάδων για έγκαιρη διάγνωση των ασθενειών στο ασυμπτωματικό ή προσυμπτωματικό στάδιο εξέλιξης της νόσου και όλες οι προληπτικές τακτικές εξετάσεις, όπως η μαστογραφία ή τα check-up.

Η διατροφή αποτελεί πεδίο κεντρικής σημασίας για την εφαρμογή πρωτογενούς και δευτερογενούς πρόληψης. Εντυπωσιακό παράδειγμα δευτερογενούς πρόληψης είναι η μελέτη της Lyon όπου, ακόμη και μετά το πρώτο έμφραγμα του μυοκαρδίου, η χορήγηση κρητικής διατροφής, εμπλουτισμένης με α-λινολενικό οξύ μόνο για 27 μήνες, ελάττωσε την πιθανότητα δεύτερου επεισοδίου εμφράγματος, τον κίνδυνο αιφνίδιου θανάτου και εγκεφαλικά επεισόδια κατά 76% εν συγκρίσει με τους ασθενείς εκείνους που ακολουθούσαν τη δίαιτα που συνιστά η Αμερικανική Kαρδιολογική Eταιρία (AHA)[1,2]. Η μελέτη αυτή θα διαρκούσε τέσσερα χρόνια με 600 ασθενείς που είχαν υποστεί το πρώτο έμφραγμα του μυοκαρδίου, οι οποίοι τυχαιοποιήθηκαν σε 2 ομάδες των 302 ασθενών. Η μία ακολούθησε τη δίαιτα της Κρήτης και η άλλη τη δίαιτα της AHA. Οι διαφορές ήταν τόσο εντυπωσιακές μεταξύ των 2 ομάδων, ώστε ήταν αντιδεοντολογικό να συνεχιστεί η μελέτη αυτή και διεκόπη πρόωρα στους 27 μήνες, ενώ είχε σχεδιασθεί για 4 χρόνια.

Η ομάδα με τη δίαιτα της Κρήτης διατρεφόταν με λίγο κρέας και άλλα ζωικά προϊόντα, περισσότερο ψάρι και θαλασσινά, όσπρια, φρούτα, λαχανικά, ιδιαίτερα άγρια χόρτα που είναι πλούσιες πηγές ω-3 λιπαρών οξέων. Καμία χειρουργική ή φαρμακευτική παρέμβαση δεν έχει δείξει μέχρι σήμερα τόσο σωτήρια και εντυπωσιακά αποτελέσματα.

Παρόμοια εντυπωσιακά είναι και τα αποτελέσματα της δευτερογενούς πρόληψης του σακχαρώδους διαβήτη τύπου 2 (ΣΔ2). Η αύξηση της σωματικής άσκησης, σε συνδυασμό με την παραδοσιακή ελληνική δίαιτα που περιλαμβάνει τρόφιμα με χαμηλό γλυκαιμικό δείκτη, υψηλή περιεκτικότητα σε διαιτητικές ίνες, ελαιόλαδο και ω-3 λιπαρά οξέα, ελάττωσαν τον κίνδυνο εκδήλωσης ΣΔ2 κατά 60-70 % σε μακροχρόνιες προοπτικές μελέτες ατόμων με παθολογική σακχαραιμική καμπύλη.[3-6]

Εκπαιδευτικές παρεμβάσεις

Παράδειγμα πρωτογενούς πρόληψης αποτελεί η εκπαιδευτική παρέμβαση που γίνεται σε παιδιά νηπιαγωγείων, δημοτικών, γυμνασίων και λυκείων της Κρήτης, προτού δηλαδή εμφανισθούν στα παιδιά αυτά παράγοντες κινδύνου για χρόνια νοσήματα. Στο πρόγραμμα αυτό γίνεται προσπάθεια να ευαισθητοποιηθούν τα παιδιά, οι εκπαιδευτικοί και οι γονείς σε θέματα υγείας, διατροφής, άθλησης και αποφυγής τοξικών ουσιών. Ιδιαίτερη έμφαση δίνεται στο να πεισθούν τα παιδιά να αποφεύγουν το άμεσο και έμμεσο κάπνισμα και να μη γίνουν μελλοντικοί καπνιστές. Η παρέμβαση γίνεται από εκπαιδευτικούς με υψηλό βαθμό ενδιαφέροντος σε δραστηριότητες εντός και εκτός σχολείου που εντυπωσιάζουν τα παιδιά.

Πρόγραμμα παρέμβασης σε 4.500 παιδιά από δύο νομούς της Κρήτης, με εκπαίδευση κάθε χρόνο από την πρώτη μέχρι την έκτη δημοτικού, έδειξε θετικά αποτελέσματα ως προς τα επίπεδα χοληστερόλης, της LDL χοληστερόλης, τη σωματική άσκηση και την καρδιοαναπνευστική αντοχή. Η σύγκριση έγινε με 1.500 παιδιά από τρίτο νομό του νησιού χωρίς εκπαιδευτική παρέμβαση. Τα παιδιά του προγράμματος παρέμβασης είχαν σημαντικά χαμηλότερο ρυθμό αύξησης του βάρους, εν συγκρίσει με την ομάδα ελέγχου, ενώ το ανάστημά τους ήταν μεγαλύτερο. Το αποτέλεσμα ήταν τα πρώτα παιδιά να έχουν χαμηλότερο δείκτη μάζας σώματος τον 3ο και 6ο χρόνο της παρέμβασης, καθώς και 4 χρόνια μετά τη διακοπή της παρέμβασης.

Τα αποτελέσματα αυτά αποδίδονται κυρίως σε μεγαλύτερη φυσική δραστηριότητα των παιδιών του προγράμματος παρέμβασης, εν συγκρίσει με την ομάδα ελέγχου. Επίσης, η διατροφή των παιδιών αυτών ήταν καλύτερη από αυτήν των παιδιών της ομάδας ελέγχου και τα παιδιά της ομάδας παρέμβασης στα 16 τους ήταν καπνιστές 7%, σε αντιδιαστολή με την ομάδα ελέγχου που ήταν 13%.

Επείγουσα η ανάγκη για εθνική πολιτική όσον αφορά τη διατροφή

Οι παράγοντες που συμβάλλουν στη θνησιμότητα στις ανεπτυγμένες χώρες, σήμερα, οφείλονται κατά 64% στον τρόπο ζωής των ατόμων καθώς και σε περιβαλλοντικούς παράγοντες που μπορούν να τροποποιηθούν με προγράμματα προληπτικής ιατρικής. Το 24% της θνησιμότητας οφείλεται σε γενετικούς και βιολογικούς παράγοντες, που αντιστέκονται περισσότερο σε προληπτικά μέσα, ενώ μόνο 12 % των θανάτων μπορούν να αντιμετωπισθούν με τα σύγχρονα θεραπευτικά μέσα της Ιατρικής.

Στα σύγχρονα αυτά ιατρικά μέσα προηγμένης τεχνολογίας και στον εξοπλισμό των νοσοκομείων κατανέμεται το σύνολο σχεδόν των πιστώσεων για την υγεία. Αντιθέτως, η πρόληψη, εκτός από τα εμβόλια, αγνοείται σχεδόν πλήρως από κάθε εθνικό προγραμματισμό χρηματοδότησης.

Η πρόληψη σχετίζεται με την αλλαγή ατομικής και κοινωνικής συμπεριφοράς και συνηθειών απέναντι σε παράγοντες που επηρεάζουν άμεσα την υγεία, όπως είναι το κάπνισμα, το οινόπνευμα, η σωματική άσκηση, η διατροφή κ.ά. Έτσι, στις Η.Π.Α., στον Καναδά και στη Φινλανδία, όπου εδώ και πολλά χρόνια δίδεται ιδιαίτερη έμφαση στην πρόληψη, η συντονισμένη προσπάθεια για να ενημερωθεί ο πληθυσμός στα παραπάνω θέματα θεωρείται μια από τις βασικότερες αιτίες για την κάθετη πτώση του δείκτη θνησιμότητας από καρδιακά νοσήματα, που παρατηρείται από τα μέσα της δεκαετίας του 1960. Η θνησιμότητα από τη στεφανιαία νόσο στους άνδρες των Η.Π.Α. ελαττώθηκε κατά 66% και στις γυναίκες κατά 47,3%. Στην εντυπωσιακή αυτή μείωση φαίνεται ότι συνέβαλε το εθνικό πρόγραμμα εκπαίδευσης του κοινού για τη χοληστερόλη, που αποτελεί μέρος της εθνικής πολιτικής των Η.Π.Α. για την υγεία παράλληλα με την υψηλού επιπέδου ιατρική περίθαλψη. Στη Φινλανδία υπάρχει εθνική πολιτική για την πρόληψη και τη διατροφή από τις αρχές της δεκαετίας του ’70 με εντυπωσιακή μείωση των καρδιαγγειακών νοσημάτων κατά 70-80%.

Η χώρα μας χρειάζεται να εφαρμόσει άμεσα εθνική πολιτική για την Προληπτική Ιατρική και τη διατροφή. Η Ελλάδα είναι η μόνη χώρα της Ευρωπαϊκής Κοινότητας και ανάμεσα στις ανεπτυγμένες χώρες του κόσμου, όπου η θνησιμότητα από καρδιαγγειακά νοσήματα συνεχώς αυξάνεται τις τελευταίες δεκαετίες, εν αντιθέσει με τις άλλες χώρες παρατηρείται μείωση κατά 30-60%. Ο ρυθμός αύξησης του προσδόκιμου επιβίωσης ελαττώνεται προοδευτικά και η Ευρωπαϊκή Ένωση, των 15 χωρών, μας έχει ήδη ξεπεράσει.

Βιβλιογραφία

1. Renaud S., Paul T. Cretan Mediterranean diet for prevention of coronary heart disease. Am. J. Clin. Nutr. 61(suppl.):1360S-7S, 1995.

2. de Longeril M., Salem P., Delaye J. Effects of Mediterranean type of diet on the rate of cardiovascular complications in patients with coronary artery disease. J. Amer. Coll. Cardiology 28(5): 1103-8, 1996.

3. Riccardi G, Clemente G, Giacco R(2003) Glycemic index of local foods and diets: the Mediterranean experience. Nutr. Rev. 61: S56-S60.

4. Tuomilehto J, Lindstrom J, et al. Finnish Diabetes Prevention Study Group: Prevention of type 2 diabetes mellitus by changes in lifestyle among subjects with impaired glucose tolerance. N Engl J Med 344:1343-1350, 2001.

5. Diabetes Prevention Program research Group: Reduction in the incidence of type 2 diabetes with lifestyle intervention or metformin. N Engl J Med 346:393-403, 2002.

6. Chandalia M., Garg A., et al. Beneficial effects of high dietary fiber intake in patients with type2 diabetes mellitus. N Engl J Med 342:1392-1398, 2000.

Λεμονάκι μυρωδάτο, για να λαμποκοπά όχι το πιάτο αλλά ο οργανισμός μας

Το λεμόνι χρησιμοποιείται για μαγειρικούς και μη  σκοπούς σε ολόκληρο τον κόσμο - κυρίως ο χυμός του, αν και το  ξύσμα χρησιμοποιείται επίσης στο μαγείρεμα και το ψήσιμο. Ο χυμός του λεμονιού περιέχει περίπου 5% - 6%  κιτρικό οξύ, το οποίο δίνει στα λεμόνια τη χαρακτηριστική ξινή γεύση. Ο χυμός έχει  χαμηλό pH (2-3), στο οποίο οφείλονται οι  αντιβακτηριδιακές του ιδιότητες. Το λεμόνι είναι ένα  φθηνό και  εύκολα καλλιεργήσιμο  εσπεριδοειδές, δημοφιλές για τις μαγειρικές και φαρμακευτικές χρήσεις του. Οι δε τελευταίες είναι τόσες πολλές, που θα αρκεστώ στην ανάρτηση αυτή σε μια απλή αναφορά τους.

Τα συστατικά του και η αλκαλική του επίδραση

Το λεμόνι είναι μια πλούσια πηγή βιταμίνης C. Περιέχει επίσης και άλλες βιταμίνες όπως βιταμίνες Β, ριβοφλαβίνη, μέταλλα όπως ασβέστιο, φωσφόρο και μαγνήσιο, αλλά και πρωτεΐνες και υδατάνθρακες. Γενικά καταναλώνεται με τη μορφή χυμού λεμονιού ή διαλυμένο σε  νερό. Το λεμονόνερο είναι εξαιρετικά ωφέλιμο για την υγεία, ειδικά όταν λαμβάνεται χλιαρό το πρωί, με άδειο στομάχι. Το λεμόνι έχει αλκαλική επίδραση στο ανθρώπινο σώμα, παρά την υψηλή περιεκτικότητά του  σε οξέα, αφού μετά την  πέψη στο στομάχι τείνει να αλκαλοποιείται. Αυτή η ιδιότητα το καθιστά πολύ αποτελεσματικό και χρήσιμο στη θεραπεία των ρευματικών παθήσεων. Η αντισηπτικές και βακτηριοκτόνες ιδιότητες του πτητικού ελαίου του  είναι επίσης χρήσιμες για τη θεραπεία πολλών ασθενειών. Τα βιοφλαβονοειδή που περιέχονται στο λεμόνι βοηθούν στην ενίσχυση και την προστασία του εσωτερικού τοιχώματος των αιμοφόρων αγγείων. Η δράση αυτή είναι ιδιαίτερα επωφελής στις αρτηρίες και  στα τριχοειδή αγγεία. Το λεμόνι βοηθά επίσης στην ανακούφιση των κιρσών και σταματά το εύκολο μελάνιασμα του δέρματος.

Τα οφέλη του στην πέψη των τροφών

Η καθημερινή κατανάλωση λεμονόνερου παρέχει μια σειρά από οφέλη για την υγεία. Πρώτα απ’ όλα, το λεμόνι βοηθά σε προβλήματα πέψης όπως  η ναυτία, το αίσθημα καύσου (οι καούρες)  και τα παράσιτα,  όταν το πίνουμε με χλιαρό νερό. Λόγω των ιδιοτήτων  του χυμού του λεμονιού, τα συμπτώματα της δυσπεψίας, όπως η καούρα, το φούσκωμα και το  ρέψιμο ανακουφίζονται άμεσα. Σε άτομα με μικρή παραγωγή υδροχλωρικού οξέως η κατανάλωση χυμού λεμονιού ενισχύει την οξύτητα στο στομάχι και άρα την αποτελεσματική πέψη. Η τακτική κατανάλωση του χυμού του κάνει πιο αποτελεσματική την αποβολή των τοξινών και των αποβλήτων από το έντερο. Το λεμόνι  ενεργεί ως καθαριστής αίματος. Η προσθήκη λεμονιού στη σούπα μπορεί να θεραπεύσει τη δυσκοιλιότητα. Είναι ακόμη γνωστό ότι συμβάλει στην ανακούφιση του λόξυγκα. Δρα ως τονωτικό του ήπατος και βοηθά στην  χώνεψη του φαγητού, βοηθώντας το συκώτι να παράγει περισσότερο χολή. Μειώνει το ποσό του φλέγματος που παράγεται από το σώμα. Θεωρείται επίσης ότι βοηθά στη διάλυση των χολόλιθων.

Τα οφέλη του στο δέρμα και τα ούλα

Το λεμόνι είναι ένα φυσικό αντισηπτικό και  μπορεί να θεραπεύσει προβλήματα που σχετίζονται με το δέρμα. Επειδή είναι πλούσιο σε βιταμίνη C όπως όλα τα  εσπεριδοειδή, δρα σαν  αναζωογονητικό του δέρματος ανανεώνοντας εσωτερικά τα κύτταρα και συνεπώς, φέρνει λάμψη στο πρόσωπο. Η καθημερινή κατανάλωση μπορεί να κάνει τεράστια διαφορά στην εμφάνιση του δέρματος. Δρα ως μια  αντιγηραντική θεραπεία και μπορεί  να απαλύνει τις ρυτίδες και να αφαιρέσει τα σπυράκια. Το  λεμονόνερο εάν εφαρμοστεί στα  εγκαύματα μπορεί να μειώσει  τα σημάδια. Λειτουργεί επίσης    σαν  ψυκτικό μέσο, μειώνοντας το αίσθημα καψίματος στο δέρμα. Είναι ακόμη πολύ αποτελεσματικό στον καθαρισμό της επιδερμίδας στους πάσχοντες από σμηγματορροϊκή δερματίτιδα.

Το λεμονόνερο χρησιμοποιείται επίσης στην οδοντιατρική περίθαλψη. Η εφαρμογή  φρέσκου ​​χυμού λεμονιού στις περιοχές με  πονόδοντο, μειώνει δραστικά τον πόνο. Το μασάζ με  χυμό λεμονιού στα ούλα μπορεί να σταματήσει την αιμορραγία τους. Ανακουφίζει  ακόμη από δυσάρεστες οσμές και άλλα προβλήματα που σχετίζονται με τα ούλα.

Οι  λοιμώξεις του λαιμού και αναπνευστικά προβλήματα

Το λεμόνι είναι ένα εξαιρετικό φρούτο που οι ισχυρές  αντιβακτηριδιακές και αντιοξειδωτικές του ιδιότητες  βοηθούν στην καταπολέμηση των προβλημάτων που σχετίζονται με τις λοιμώξεις του λαιμού, τον  πονόλαιμο και την αμυγδαλίτιδα. Για τον πονόλαιμο, αραιώστε τον χυμό λεμονιού με άλλο τόσο νερό  και κάντε γαργάρες.  Το λεμονόνερο μπορεί να επιταχύνει τη θεραπεία  από το κρυολόγημα ή  τη γρίπη. Βοηθά να πέσει ο πυρετός αυξάνοντας την εφίδρωση.  Βοηθά τέλος στη θεραπεία των αναπνευστικών προβλημάτων όπως το  άσθμα.

Οφέλη στην απώλεια βάρους, στον έλεγχο της  υψηλής αρτηριακής πίεσης και στη αρθρίτιδα

Η  λήψη χλιαρού λεμονόνερου  με μέλι ανοίγει το δρόμο για την ταχύτερη απώλεια βάρους.  Το λεμονόνερο  κάνει επίσης θαύματα στους ανθρώπους που έχουν πρόβλημα καρδιάς, λόγω της υψηλής περιεκτικότητάς του σε κάλιο. Ελέγχει έτσι την υψηλή αρτηριακή πίεση, τη  ζάλη και  τη ναυτία, επιφέροντας  χαλάρωση σε νου και σώμα. Μειώνει το ψυχολογικό στρες και την κατάθλιψη. Είναι επίσης καλό  διουρητικό και ως εκ τούτου, το λεμονόνερο  επιταχύνει τη θεραπεία των ρευματισμών και της αρθρίτιδας.

Σίγουρα η βιβλιογραφία αναφέρει μια μεγάλη σειρά από ευεργετικές επιπτώσεις της κατανάλωσης λεμονιού και στο μέλλον θα ασχοληθώ λίγο παραπάνω με κάποιες από αυτές. Παρόλα αυτά, η καθημερινή χρήση φέρνει εντυπωσιακά αποτελέσματα στην ανανέωση του οργανισμού. Δεν έχετε παρά να το δοκιμάσετε!

Η θαυμαστή ανακάλυψη του Δρ Kouchakoff

Το 1930, στο Ινστιτούτο Κλινικής Χημείας στη Λωζάννη της Ελβετίας o Δρ Paul Kouchakoff  διεξήγαγε έρευνα για να διαπιστώσει την επίδραση της τροφής  στο ανοσοποιητικό σύστημα. Παρατήρησε πως αμέσως μετά την κατανάλωση μαγειρεμένων  φαγητών,   αυξάνονται πολύ και απότομα τα λευκά αιμοσφαίρια στο αίμα του ατόμου  που τα κατανάλωσε. Αυτή η αύξηση  ξέρουμε ότι συμβαίνει όταν ο οργανισμός δεχθεί «εισβολή» από μικρόβια ή χημικές τοξίνες, μια και τα λευκά αιμοσφαίρια είναι το πρώτο όπλο που ρίχνεται στη μάχη για την αντιμετώπιση των εισβολέων αυτών. Σύμφωνα με τα αποτελέσματα  του Δρ Kouchakoff, τα συστατικά των μαγειρεμένων φαγητών αντιμετωπίζονται σαν τέτοιοι εισβολείς. Η έρευνα μάλιστα έδειξε ότι καμιά αύξηση των λευκοκυττάρων δεν συμβαίνει όταν κάποιος καταναλώσει ωμά φαγητά ή μαγειρεμένα σε θερμοκρασία μικρότερη από μια συγκεκριμένη «κρίσιμη» τιμή για κάθε τροφή.

Το φαινόμενο ονομάστηκε «πεπτική λευκοκυττάρωση» (digestive leucocytosis), και τις επόμενες δεκαετίες έγινε ο ακρογωνιαίος λίθος των θεωρητικών της ωμοφαγίας. Ο Δρ Kouchakoff συνέχισε τις έρευνές του χωρίς όμως να προσθέσει πολλά στην ερμηνεία και τις συνέπειες του φαινομένου. Για άγνωστους λόγους, το αντικείμενο χωρίς να αμφισβητηθεί, δεν ερευνήθηκε και εγκαταλείφθηκε, ενδεχομένως γιατί δεν οδηγούσε σε κάποια εφαρμογή θεραπευτική ή φαρμακευτική. Φαίνεται πως παρόλο το συναγερμό, λίγο μετά από την κατανάλωση των μαγειρεμένων τροφών τα λευκά αιμοσφαίρια επανέρχονται στα φυσιολογικά επίπεδα.

Άσχετα από την πρακτική εφαρμογή των αποτελεσμάτων του Δρ Kouchakoff, αυτό που μένει να κρατήσουμε απ’ αυτή την έρευνα είναι το βασικό της συμπέρασμα : οι μαγειρεμένες τροφές περιέχουν ουσίες που ο οργανισμός δεν αναγνωρίζει άμεσα σαν φιλικές  ή αφομοιώσιμες. Η μετουσίωση των πρωτεϊνών, ο  πολυμερισμός και η οξείδωση των λιπών, η έντονη μηχανική και χημική προεπεξεργασία και η χρήση μη φυσικών προσθέτων και συντηρητικών υποβαθμίζουν δραματικά την ποιότητα των τροφών που καταναλώνει ο σύγχρονος άνθρωπος. Πρώτοι στη λίστα των τροφών που δημιουργούν πεπτική λευκοκυττάρωση οι συνήθεις ύποπτοι: ραφιναρισμένοι υδατάνθρακες, επεξεργασμένα γαλακτοκομικά, τηγανιτά και υδρογονωμένα λίπη.  Δυστυχώς, ο τεχνικός πολιτισμός μας γλύτωσε από την πείνα για να μας οδηγήσει σε μια γενικευμένη επιδημία διατροφικών ασθενειών.

Χαρούπι: η καταπληκτική, παρεξηγημένη τροφή

Λίγο πολύ όλοι ξέρουμε τα χαρούπια, λίγοι εκτιμούμε όμως την καταπληκτική αυτή τροφή. Το χαρούπι (ή αλλιώς ξυλοκέρατο, στα αρχαία κεράτιον), είναι ο καρπός της χαρουπιάς  (Ceratonia siliqua), που  είναι ένα αειθαλές, αυτοφυές  δέντρο που ευδοκιμεί στις χώρες που περιβάλλουν τη Μεσόγειο  και σε όλη τη Μέση Ανατολή. Το χαρούπι μοιάζει με τους καρπούς της φασολιάς. Όταν ωριμάζει ξεραίνεται και γίνεται σοκολατί. Παρόλο που σήμερα η λευκή ζάχαρη έχει κυριαρχήσει στην παρασκευή γλυκών, μέχρι και  πριν από μερικούς αιώνες  ένα από τα σημαντικότερα γλυκαντικά τροφίμων στον κόσμο ήταν η υγιεινή «σοκολάτα», που φύεται στα δέντρα αυτά. Αυτή η «σοκολάτα» υποτίθεται ότι τάϊσε  τον  Ιωάννη τον  Βαπτιστή κατά την παραμονή του στην έρημο,  τον άσωτο υιό της Παλαιάς Διαθήκης όταν ήταν πεινασμένος και χωρίς χρήματα, αλλά και τα στρατεύματα του Μωάμεθ. Αυτό το φρούτο έσωσε τα παιδιά  από τον υποσιτισμό κατά τον Ισπανικό εμφύλιο και βέβαια πολλούς ανθρώπους στην Ελλάδα, κατά τη διάρκεια της γερμανικής κατοχής. 

Το χαρούπι είναι γνωστό για τις φαρμακευτικές ιδιότητές του. Αναφορές σε ιατρικά περιοδικά στη δεκαετία του 1950 έδειξαν ότι χαρουπάλευρο αναμεμειγμένο στο  γάλα θα μπορούσε να βοηθήσει τα νήπια να αφομοιώσουν  τα γεύματά τους, σταματώντας τη διάρροια. Σύμφωνα με μια μελέτη που αναφέρθηκε στην καναδική Medical Association Journal, από 230 βρέφη με διάρροια, μόνο τρία δεν θεραπεύτηκαν με την προσθήκη σκόνης χαρουπιού στην διατροφή τους. Το χαρούπι χρησιμοποιείται επίσης για τη θεραπεία και την πρόληψη της διάρροιας στα ζώα, και για την πρόληψη και τη θεραπεία της δυσεντερίας στους ανθρώπους. Οι ουσίες πηκτίνη και λιγνίνη που περιέχονται στα χαρούπια όχι μόνο ρυθμίζουν την πέψη, αλλά έχουν τη δυνατότητα να αδρανοποιούν και μεταφέρουν με ασφάλεια έξω από το σώμα βλαβερά στοιχεία (ακόμα και ραδιενεργά σωματίδια).

Απ΄όσο ξέρω στην Ελλάδα κανείς δεν τα εκμεταλλεύεται, παρόλο που η Ευρωπαϊκή Ένωση επιδοτεί την καλλιέργειά τους. Στην Ιταλία υπάρχουν επίσης πολύ μεγάλες εκτάσεις με χαρουπιές, αλλά εκεί τα  χαρούπια δίνουν την πρώτη ύλη για την παρασκευή ενεργού άνθρακα, που χρησιμοποιείται σαν υλικό φίλτρανσης τοξικών και άλλων οργανικών ουσιών. Και κάτι με ιστορικό ενδιαφέρον: οι σπόροι των χαρουπιών, λόγω του αξιοσημείωτα σταθερού βάρους τους, χρησιμοποιούνταν από την αρχαιότητα σαν μονάδα μέτρησης βάρους για το χρυσό και τους πολύτιμους λίθους Έτσι , από την αρχαία ονομασία κεράτιον, προέκυψε και το γνωστό μας καράτι.

Το χαρούπι τρώγεται ευχάριστα ωμό, όντας γλυκό, αρωματικό και τραγανό. Το χαρουπάλευρο  παράγεται από μια διαδικασία ξήρανσης, άλεσης, καθώς και ψήσιμου των  λοβών αφού αφαιρεθούν οι σπόροι. Το αλεύρι που προκύπτει προσφέρεται για μια σειρά χρήσεων για όσους  έχουν (ξανα)ανακαλύψει τα μυστικά του χαρουπιού. Μπορείτε να το χρησιμοποιήσετε  κάθε φορά που μια συνταγή απαιτεί σοκολάτα ή κακάο. Για να αντικαταστήσετε το κακάο, απλά χρησιμοποιήστε την ίδια ποσότητα χαρουπάλευρου. Το χαρουπάλευρο  περιέχει  περίπου 50% φυσικά ζάχαρα οπότε  μπορεί να χρησιμοποιηθεί αντί για ζάχαρη σε όλα σχεδόν τα προϊόντα άρτου και ζαχαροπλαστικής. Φυσικά, η χρήση χαρουπάλευρου  θα έχει ως αποτέλεσμα τα  τρόφιμα να πάρουν χρώμα καφέ -σοκολατί και   γεύση που μοιάζει με τη  σοκολάτα. Αν δεν θέλετε τη γεύση αυτή, μπορείτε να δοκιμάσετε την ανάμειξη διαφόρων ποσοτήτων χαρουπάλευρου με μέλι για να βρείτε το μίγμα που σας ταιριάζει καλύτερα. Συνήθως τα χαρούπια χρησιμοποιούνται  σαν υποκατάστατο σοκολάτας, αλλά το χαρούπι  έχει τη δική του μοναδική γεύση και είναι  πολύ  ωραίο  για ροφήματα, μπάρες με ξηρούς καρπούς, προϊόντα άρτου, ακόμη και ανακατεμένο με μαγειρεμένα φασόλια και σάλτσες μπάρμπεκιου. Τα χαρούπια είναι τόσο διαφορετικά θρεπτικά και χημικά από τη σοκολάτα που οι άνθρωποι με αλλεργία στη σοκολάτα μπορούν να απολαύσουν γλυκά με χαρούπι. Τα χαρούπια είναι μια απίστευτα πλούσια πηγή τροφής, και είναι ίσως το ιδανικό «τρόφιμο επιβίωσης», δεδομένου ότι διαρκεί για μεγάλο χρονικό διάστημα, δεν απαιτεί ιδιαίτερες συνθήκες αποθήκευσης και μπορεί να καταναλωθεί χωρίς  προετοιμασίες. Είναι πλούσια σε ασβέστιο, μια και περιέχουν 350 mg  ανά 100 gr. Συγκριτικά, το γάλα - που συχνά θεωρείται ως μια εξαιρετική πηγή ασβεστίου - περιέχει μόνο 120 έως 130 mg ασβεστίου ανά 100 gr, κι αυτά όχι καλά αφομοιώσιμα στην  περίπτωση του παστεριωμένου αγελαδινού γάλακτος. Επιπλέον, τα χαρούπια  δεν περιέχουν οξαλικό οξύ, όπως η σοκολάτα, το  οποίο τείνει να μειώνει  την ικανότητα του σώματος να αφομοιώσει το ασβέστιο. Τα χαρούπια περιέχουν  περίπου 4% πρωτεΐνη και 76% υδατάνθρακες. Αν και είναι πολύ γλυκά, περιέχουν 60% λιγότερες θερμίδες από τη σοκολάτα. Επιπλέον, περιέχουν σημαντικές ποσότητες φωσφόρου (81 mg ανά 100 gr), και άφθονο κάλιο (800 mg ανά 100 gr). Επίσης  περιέχουν μικρές ποσότητες νατρίου και σιδήρου, και είναι πλούσια σε βιταμίνη Α, βιταμίνες Β και πολλά άλλα μέταλλα.

Το χαρουπάλευρο είναι  διαθέσιμο σε κάποια σούπερ μάρκετ και καταστήματα υγιεινής διατροφής. Διαβάστε όμως τη συσκευασία γιατί αν και το καθαρό   είναι το πιο υγιεινό, συχνά προστίθενται και άλλα συστατικά  όπως η σοκολάτα, η ζάχαρη και το κακάο. Ως εκ τούτου, είναι σημαντικό για αλλεργικά άτομα να γνωρίζουν ότι το  χαρουπάλευρο που αγοράζουν είναι καθαρό. Περιέχει μόνο ίχνη θεοβρωμίνης, της δραστικής διεγερτικής ουσίας που βρίσκεται  στη σοκολάτα και το κακάο. Στα  ίδια καταστήματα μπορείτε να βρείτε επίσης και χαρουπόμελο. Χαρούπια ολόκληρα και ωμά μπορείτε να αγοράσετε στην αγορά (έχει σίγουρα στην Ευριπίδου) ή να μαζέψετε το καλοκαίρι σε όλη τη Νότια Ελλάδα και την Κρήτη. Εγώ έκανα τις ετήσιες προμήθειές μου στα Πούληθρα του Λεωνιδίου, κι έχω όλη τη χρονιά ένα νόστιμο, φυσικό και γλυκό σνακ.